تبصیر
مباحث نوین کلامی ،فقهی، اجتماعی،سیاسی
تبصیر



تبصیر
تاسیس :1385
موضوع : اجتماعی ، اعتقادی
نویسنده : احمد ابراهیمی نژاد
آخرین به روز رسانی و ویرایش: آبان 93





تذکر :
کلیه مقالات ومطالب این مجموعه،
شخصی است .هر گونه کپی برداری
و بر داشت حتی با ذکر منبع اکیداً
ممنوع می باشد.

ahmaad1353@gmail.com






پیوندها
مقالات
پشتيباني





راه زندگی(راهنمای تدریس پرورشی) 3
 

فصل دوم : واجبات (1)

1- عبادت(2):
 مقدار و کمیت عبادت واجب آن  است که  بین انسان وخدا قطع رابطه و دوری حکمفرما نباشد (مانند آنچه در بحث رابطه با خویشان مطرح است). در شرایع  غیر از اسلام  برای عبادت ،قواعد  واجب  خاص ذکر نشده و مردم آزادند  هر گونه و هر زمان که خود دوست دارند با خدا ارتباط  بر قرار کنند و فقط آنچه مهم و شرط  است عدم قطع رابطه عبادی با خداست.(3)  علاوه بر این،همه انسانها بدهی یکسان به خدا ندارند بلکه هر شخص باید حال خود را بسنجد و با توجه به حد شادی و  سرور و نعمتی  که به او عطا شده با ذکر و شکر و  عبادت ، مکافات و جبران نماید .

اسلام:

واجبات در اسلام  عمدتا به دو بخش عبادی(نماز ، روزه و حج) و مالی(خمس و زکات)  تقسیم می شوند که به آنها فروع دین گفته می شود و البته عبادات در اسلام بر خلاف دیگر شرایع ،دارای شروط و  احکام و  زمان و قواعد خاص اند.

  صور عبادت :1- حمد و تسبیح2-دعا و مناجات(4) 3- استغفار  4- شکر .(5)

تعظیم و یاد خدا (ذکر) ،وجه مشترک انواع عبادات است .(6)

 عبادت به انسان حس شخصیت و افتخار می دهد از آن روکه با عالی ترین مقام وجود هم صحبت می گردد.

2- انفاق :

اصل زکات و مالیات شرعی (البته با کیفیتهای مختلف)در اکثر  شرایع در کنار مالیات دولتی وجود داشته و محل صرف این دو نیز با یکدیگر متفاوت بوده. در اسلام نیز انفاق شرعی در قالب دو نوع زکات و خمس تاسیس شده که دارای احکام خاص اند .

انفاق دونوع است:1- انفاق مستحب(صدقه)2- انفاق واجب(خمس و زکات).

 بحث انفاق در کنار  مالیات  نقش مهمی در بهبود اقتصاد جامعه  و کم کردن فاصله طبقاتی دارد .

انفاق  علاوه بر اینکه به روال اقتصادی وفقر زدایی و جلوگیری از تجمع ثروت در جامعه کمک می کند مایه امتحان انسان در دوری از حرص و بخل نیز محسوب می شود زیرا شیطان همیشه  به انسان وعده فقر می دهد [الشیطان یعدکم الفقر ...والله یعدکم مغفرة منه و فضلا]. مال انسان با انفاق  کم نمی شود بلکه برکت نیز می یابد(مثل درختی که شاخه های آن را می زنیم ولی در عوض ثمره بیشتری از آن به دست می آید )پس آنچه در راه حق خرج وانفاق می شود جایگزین می گردد  [ما انفقتم من شیٍ فهو یخلفه].

انفاق ،بیمه کننده مال و جان انسان از بلایا معرفی شده و اگراین پول در جایی که خدا دستور داده خرج نشود چه بسا مجبور شویم چندین  برابر آن را در جای دیگر خرج نماییم.

انفاق، شکرانه است . انسان به شکرانه  اینکه سالم خلق شده وبا آبرومندی کار کرده و بدین خاطر در جامعه  دارای شخصیت  واحترام  است پس باید به نیازمندان انفاق کندوبهتر است تا جایی که در میان خویشان یا همسایگان نیازمندی وجود دارد مال خود را در جای دور انفاق نکنیم .

فرق مالیات و انفاق :
مالیات (یا عوارض)پولی است که مردم در قبال خدمات اجتماعی مثل راه وجاده ،نظافت شهری ،پارک ، پل ، روشنایی معابر ، صدا وسیما ،ایجاد امنیت و دیگر خدمات رفاهی عمومی  به دولت می پردازند ولی انفاق در جهت فقر زدایی و امور خیریه مورد استفاده قرار می گیرد و جنبه شرعی ودینی دارد نه دولتی وحکومتی .

 
 
(1)- واجبات خود دو قسمند1:- عقائد واجب2- اعمال واجب(آنگونه که محرمات نیز چنین اند).
عکس آنچه در بحث محرمات گفته شد (اعم از عقیدتی و عملی) واجب محسوب می شوند مثلا توحید و خداپرستی ،راستگویی ،امانت داری ،راز داری،حفظ آبرو ،وفای به عهد ،صله رحم ،رعایت عدالت  و... واجباتی مستقل نیستند بلکه وقتی می گوییم  کفر،دروغ و خیانت و غیبت و تبعیض و... گناه است مسلما عکس آنها واجب محسوب می شوند  .لکن آنچه  در این باب واجب مستقل به حساب می آید یکی "عیادت" و دیگری "انفاق واجب"است.
 
(2)-بعد عبادی را اگر به معنای عام بگیریم اعم از رابطه مستقیم یا غیر مسقیم انسان با  خالق  خواهد بود .پس در این صورت هر کاری که برای رسیدن به خدا و قرب به او باشد عبادت نام دارد .
 
(3)-عمده هدف عبادت یاد خدا و توجه به اوست  . پس اینکه فرد در هفته یا ماه یک بار با خدای خود باشد و او را عمیقا درک و لمس  کند بهتر از کسی است که دائم در سجده و رکوع باشد و سالی یک بار نیز توجه خاص و عمیق به خدا نداشته باشد. علاوه بر این،قبولی عباداتی مانند نماز و روزه و حج  منوط به شرط و شروطهای سنگین  است و بسیار کسانی اند  که علی رغم این همه سختی عبادت در آخر کار نتیجه شان با کسانی که از این  زحمات  دور بوده اند یکی می شود .علی علیه السلام در نهج البلاغه (حکمت145)می فرماید:" چه بسا روزه داری که حاصل روزه داری اش فقط گرسنگی و تشنگی است وچه بسا شب زنده داری که حاصل شب زنده داری اش فقط بی خوابی و زحمت بیهوده است ".  روزه برای تمرین بر ریاضت وخودسازی است پس اگر شخص در این ماه به جای چشیدن طعم گرسنگی چندکیلو نیز به وزن خود بیافزاید یا با عصبانیتها  و بد خلقی های خود عملا از عبادت و ریاضت اظهار نفرت کند  مسلما روزه برای او عامل رشد و حرکت نخواهد بود.بر فرض هم که انسان ریاضت واقعی را بچشد اما هر ریاضت کشی نیز صلاحیت کمال و رشد را ندارد . این در حالی است که  از جنبه روانی و روحی نیز عبادت و ریاضت(ونه اعتقاد و ایمان) چندان ارتباطی  به بالا رفتن در صد شادی و رضایت و آرامش  انسانها نداشته و بلکه بر عکس،جوامع بی ادعا ، شادتر از جوامع مذهبی و متعبدند.
علاوه بر این آنچه   به عبادت ارزش می دهد عقلانیت و معرفت و عمل گرایی است و اصلا هدف عبادت کمک برای رسیدن به این سه اصل است پس  صورت عبادت به تنهایی کار ساز و چاره ساز نیست . آنکه صاحب شعور و عقلانیت و عمل است نیازی به این همه تعبد و ریاضت ندارد و آنکه صاحب این ارزشهای غایی نیست عبادت و ریاضت  برای او در صورتی فایده دارد که  موجد این ارزشها باشد حال آنکه اگر جوامع مذهبی و خاصتا اسلامی در عقلانیت و اخلاق چیزی کمتر از جوامع دیگر نباشند بالاتر نیز نبوده و نیستند  .از این گذشته همان گونه که عبادت در اسلام انسان را بالا می برد کوچک ترین خطا و گناه نیز انسان را به جای اول بر می گرداند چرا که گناهان  قوم عابد و مدعی  مانند گناهان دیگران نبوده  و مجازاتش مضاعف است.
 
(4)- دعا، در خواست وطلب حاجت است ومناجات، راز ونیاز کردن با خداوند .
 
(5)- از آنجا که بعد از خدا ،انبیا و اولیا  بزرگ ترین حق هدایت و ولایت را بر انسانها دارند لذا هم اطاعت و هم عرض ارادت و درود و تحیت نسبت به ایشان  قسمی از عبادت محسوب می شود.
 
(6)- نماز و روزه و حجدر واقع قالبی برای عبادات اصلی یعنی حمد و تسبیح و دعا و شکر و توبه اند بنابراین نماز و روزه و حج ، عبادت نیستند بلکه قالب عبادتند.علاوه بر این هر یک از این سه  واجب، فلسفه های خاص خود را نیز دارند مثلا روزه برای تقویت صبر ،حج برای تقویت تعمق و تفکر و نماز و شروط آن در جهت تمرین دادن بر  مسائلی همچون نظم و قاعده مندی، پرهیز  از آلودگی ها و  غصبیات  است.ولی آیا این همه نماز و روزه و حج ،بر مسلمین تاثیر واقعی نیز گذاشته وایشان در تفکر و صبر و اخلاق گرایی چیزی بالاتر از غیر مسلمینند، آن حرف و بحثی دیگر است!
 
 

راه زندگی




فاتولز - جدیدترین ابزار رایگان وبمستر